ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

Άρθρα

Από αρχαιοτάτων χρόνων οι άνθρωποι γνώριζαν ότι η ελιά (βρώσιμος ελαιόκαρπος) και το ελαιόλαδο έχουν εξαιρετικές ιδιότητες για την υγεία του ανθρώπου. Εξάλλου η θεά Αθηνά γι’ αυτό κέρδισε την Αθήνα! Σήμερα αυτό έχει τεκμηριωθεί λόγω της επιστημονικής γνώσης και των εργαστηριακών μετρήσεων και αποδίδεται κατά μεγάλο μέρος σε μια ομάδα είκοσι επτά (27) χημικών ουσιών των πολυφαινολών, οι οποίες δείχνουν αντιοξειδωτική δράση.

Η αντιοξειδωτική δράση στον οργανισμό θεωρείται ότι βασίζεται στη σύλληψη των ελεύθερων ριζών που παράγονται και ενοχοποιούνται για τη δημιουργία καρκίνου. Πολυφαινόλες έχουν όλα τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα. Η ποσότητά τους όμως διαφέρει. Από τη μέχρι τώρα ατελή έρευνα έχει φανεί ότι η ποσότητα κυρίως εξαρτάται από την ποικιλία της ελιάς και την περιοχή, χωρίς αυτό να είναι οριστικό συμπέρασμα.

Το σπουδαίο νέο είναι ότι μετά από επιστημονική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια Τροφίμων, μπορεί να γίνει εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 1924/2006, σχετικά με τους ισχυρισμούς επί θεμάτων διατροφής και υγείας που διατυπώνονται για τα τρόφιμα. Αυτό σημαίνει ότι τα προϊόντα της ελιάς, δηλαδή οι βρώσιμες ελιές, το παρθένο ελαιόλαδο, τα φύλλα και τα εκχυλίσματα μπορούν να επισημαίνονται με διατροφικούς ισχυρισμούς για ευεργετικές επιπτώσεις στη υγεία, εφόσον περιέχουν μια ελάχιστη ποσότητα του συνόλου των πολυφαινολών της οικογένειας της ελαιοευρωπαῒνης. Για παράδειγμα το διατροφικός ισχυρισμός υγείας στη συσκευασία του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου όταν αυτό περιέχει τουλάχιστον 250 χιλιοστογραμμάρια του συνόλου των πολυφαινολών ανά χιλιόγραμμο ελαιολάδου.

Η δράση στον οργανισμό και οι ισχυρισμοί υγείας είναι:

  1. Προστασία των σωματιδίων της LDL χοληστερόλης (κακή) από οξειδωτική βλάβη (ID 1333, 1638, 1639, 1696, 2865)

« Μειώνει το οξειδωτικό στρες», «έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες που προστατεύουν τα σωματικά κύτταρα από οξειδωτική βλάβη της LDL χοληστερόλης» , «κατανάλωση των πολυφιανολών του ελαιολάδου συνεισφέρει στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από την οξειδωτική βλάβη» κ.λπ.

  1. Διατήρηση της LDL χοληστερόλης σε φυσιολογικά επίπεδα

«Μεταβολίζει τα λιπίδια».

  1. Διατήρηση της πίεσης του αίματος σε φυσιολογικά επίπεδα

“συνεισφέρει στη διατήρηση της πίεσης του αίματος σε φυσιολογικά επίπεδα»

  1. Αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες – Επίδραση σε νόσυος όπως οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδής αρθρίτιδα

“ισχυρή πηγή πολυφαινολών ελιάς με αντιφλεγμονώδη δράση»

  1. Συνεισφορά στην υγεία του άνω αναπνευστικού συστήματος

« συνεισφέρει στην υγεία του άνω αναπνευστικού»

  1. Βοήθεια στη φυσιολογική λειτουργία γαστρεντερικού συστήματος

“μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του γαστρεντερικού συστήματος».

  1. Συνεισφορά στο ανοσοποιητικό σύστημα

«συνεισφέρει στην άμυνα του οργανισμού έναντι εξωτερικών παραγόντων».

Όπως καταλαβαίνει κανείς τα προϊόντα της ελιάς θεωρούνται επίσημα πλέον ως «φάρμακα» με την καλή έννοια.

Τα κακά νέα είναι όμως παρακάτω.

Η εργαστηριακή μέθοδος προσδιορισμού είναι συμβατική και αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν υπάρχουν αξιόπιστα ιδιωτικά εργαστήρια για να υποστηρίξουν τους παραγωγούς και να μπορέσουν να βάλουν αυτή τη δήλωση στη συσκευασία. Έτσι όσοι θέλουν να βρουν το επίπεδο των πολυφαινολών στα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδά τους πρέπει να προσφύγουν στο εξωτερικό και με σημαντικό κόστος. Παράλληλα διάφορες ερευνητικές ομάδες πανεπιστημίων της Ελλάδας έχουν επικεντρώσει την έρευνά τους σε συγκεκριμένες πολυφαινόλες, όπως η ελαιασίνη και η ελαιοκανθάλη - δύο ουσίες απ’ τις είκοσι επτά και χωρίς αποδεδειγμένες καλύτερες ιδιότητες από τις άλλες -, χωρίς όμως να παρέχουν την αξιόπιστη πληροφορία ώστε ο παραγωγός και ο τυποποιητής να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν τον ισχυρισμό χωρίς ρίσκο.

Σχετική συζήτηση έχει γίνει και στην ελληνική βουλή, που όποιος την παρακολούθησε διαπίστωσε το επίπεδο της άγνοιας πολλών βουλευτών που κατά τα άλλα φαίνονται να υποστηρίζουν τα ελληνικά προϊόντα αλλά δίνουν και ένα χέρι βοήθειας σε παρέες ή φίλους ή μκροσυμφέροντα.

Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ρωτήθηκε για το ποιες ενέργειες έχουν προγραμματιστεί για την ενημέρωση των παραγωγών και την προώθηση αξιόπιστης διαδικασίας για την επισήμανση με τους ισχυρισμούς. Η απάντηση του Υπουργού ήταν απογοητευτική, μας είπε για το κρασί, για τις χορτόπιτες της κ. Τριχοπούλου και επί της ουσίας για δράση λίγα πράγματα. Λες και τον ρώτησαν να μάθουν ποια τρόφιμα έχουν αντιοξειδωτικά κι άμα το κρασάκι κάνει καλό στην υγεία. Και έδειξε ότι το υπουργείο δεν έχει χαράξει μια πολιτική για ν ενημερώσει τους παραγωγούς, να αξιολογήσει επίσημα τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα και να διευκολύνει τους έλληνες παραγωγούς να επισημάνουν σωστά τα ελαιόλαδά τους και να τα προωθήσουν στη διεθνή αγορά.

Και επειδή νομίζουμε ότι το δικό μας πάντα είναι το καλύτερο, να σημειώσουμε ότι ο Κανονισμός είναι ευρωπαϊκός και βέβαια υπάρχουν οργανωμένες χώρες με πολιτικές για το ελαιόλαδο, όπως η Ιταλία και η Ισπανία που θα προχωρήσουν τις διαδικασίες και εμείς θα είμαστε πάλι ουραγοί. Θα πουλάμε το λαδάκι μας χύμα στους άλλους για να το τυποποιούν και να κερδοφορούν. Εξάλλου η ιστορία των φθαλικών εστέρων είναι νωπή. Όσο και να μη θέλουν να το πιστέψουν κάποιοι, εδώ και αρκετά χρόνια, απ’ όταν ανακαλύφτηκε το πρόβλημα, τα ιταλικά και ισπανικά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα έχουν φθαλικούς εστέρες κάτω από τα όρια ανίχνευσης ενώ τα δικά μας μάς τα επέστρεψαν ακόμη και φέτος οι κινέζοι πίσω γιατί είχαμε πάνω από 2 χιλιοστογραμμάρα στο χιλιόγραμμο. Ναι ακόμη και φέτος, μετά από πάνω από εξ χρόνια προσπάθειας να συμμορφωθούν οι παραγωγοί, ελαιοτριβείς και τυποποιητές και να αλλάξουν τους σωλήνες από PVC εξακολουθεί το πρόβλημα. Πρόσφατα επισκέφτηκα ελληνική ελαιουργική και τυποποιητική μονάδα με εξαγωγές στο εξωτερικό που δεν είχε αντικαταστήσει τους σωλήνες!

Αλλά δεν υπάρχουν ούτε κουτόφραγκοι, ούτε κουτόρωσοι ούτε κουτοκινέζοι. Μας τα γυρίζουν πίσω και τα τρώμε εμείς.

Τον τελευταίο χρόνο έχουν γίνει επανειλημμένα ερωτήσεις στη Βουλή από βουλευτές μεταξύ των οποίων και ο Δ. Δαβάκης σχετικά με δράσεις για την προώθηση των εξαγωγών των ελληνικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου και ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων απάντησε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη ευρωπαϊκά προγράμματα. Ελπίζουμε να δούμε και τα αποτελέσματά τους. Σημειωτέον ότι και φέτος η παραγωγή στην Ισπανία αναμένεται μικρή.

Θερμές ευχαριστίες στον Χαράλαμπο Πλουμιστάκο, Ελίκα Βοιών Λακωνίας για τις πολύτιμες πληροφορίες.

ΕΛ

 

 

ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TV