ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ

Άρθρα

Γράφει η ΚΑΙΤΗ ΣΜΥΡΝΙΟΥ

 

Τα παλιά χρόνια η "ρούγα" ήταν μια ευκαιρία για σύναξη. Εκεί διαδίδονταν τα νέα και οι άνθρωποι συνομιλούσαν.

Η ρούγα είναι μια λατινογενής λέξη (ruga). Εισήχθηκε στην ελληνική γλώσσα τον μεσαίωνα, χαρακτηρίζοντας το δρόμο, η χρήση της εννοούσε την υπαίθρια συνάντηση των γειτόνων ή και των διερχόμενων, σε συγκεκριμένα σημεία του χωριού. Στο χώρο της ρούγας, συνήθως ήταν η βρύση της γειτονιάς και κάποια πέτρινα ή ξύλινα καθίσματα. Όταν υπήρχε η ευχέρεια οι άνθρωποι να ξεκλέψουν λίγο χρόνο από τον καθημερινό μόχθο, έβρισκαν την ευκαιρία να συναντηθούν. Εκεί διαδίδονταν τα νέα του χωριού, συζητούσαν προβλήματα, αφηγούνταν θρύλους και ιστορίες, τραγουδούσαν την πλούσια δημοτική κληρονομιά τους. Μπορούσαν παράλληλα, να γίνονται και κάποιες απλές οικιακές εργασίες (το γνέσιμο με τη ρόκα, η διαλογή οσπρίων, το καθάρισμα χόρτων, κ.ά.), αφού η παρέα τις έκανε πιο ευχάριστες.

 

ΘΥΜΗΘΗΚΑ

Στη ρούγα χτυπούσε η καρδιά της γειτονιάς. Εκεί παίζαμε παιδιά, εκεί συζητούσαν οι γείτονες όλα τα θέματα, αντάλλασσαν απόψεις και προϊόντα, στη ρούγα λύνανε τις διαφορές τους.

Ένα γραφικό και παραδοσιακό έθιμο, ήταν η βραδυνή συγκέντρωση των γυναικών της γειτονιάς “Η ΡΟΥΓΑ”. Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Δεν ήταν απαραίτητο οι συναντήσεις αυτές να γίνονται τις βραδυνές ώρες, αλλά και τις γιορτινές μέρες, τις σχόλες, τις μέρες που είχε λιακάδα, δηλαδή τις μεσημεριανές ώρες, τις απογευματινές ώρες του καλοκαιριού, αφού έχει βασιλεύσει ο ήλιος και έχει δροσίσει ο τόπος. Τις φεγγαρόλουστες βραδιές, που μπορούσαν οι γειτόνισσες με το φως του φεγγαριού να βλέπουν η μία την άλλη. Όπου με τις ρόκες να γνέθουν και να τα λένε καθισμένες στα σκαλοπάτια των σπιτιών ή στα πεζούλια. Και τι δε λέγανε οι γυναίκες στη ρούγα!!! Ιστορίες της ζωής, παλιές και πρόσφατες, τους καημούς και τις χαρές της νιότης που πέρασε, και πια δεν ξαναγυρνάει. Μου φέρνει στο νου τραγούδια νοσταλγίας… ΝΑ, ΤΟ ΠΑΡΕΙ!!! ΚΑΙ ΑΠΟΨΕ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ- ΣΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΓΥΡΙΖΕΙ ΜΕ ΜΙΑ ΠΕΡΙΣΣΙΑ ΧΑΡΗ- ΚΑΘΙΣΜΕΝΕΣ ΜΠΡΟΣ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΛΕΝ’ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ- ΑΣΠΡΟΜΑΛΛΕΣ ΓΡΙΟΥΛΕΣ – ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΦΤΩΧΟΓΕΙΤΟΝΙΑ… Και τελειώνει με την στροφή : ΚΙ’ ΑΝ ΚΑΜΙΑ ΦΟΡΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΕΝΑ ΔΑΚΡΥ ΑΡΓΟΚΥΛΑ – ΚΑΤΙ, ΜΕΣΑ ΤΟΥΣ ΜΙΛΑ, ΟΛΑ ΘΑ ’ΡΘΟΥΝΕ ΚΑΛΑ… Εκεί θα μαθαίνανε όλα τα νέα του χωριού, μικρά και μεγάλα. Για τα αρραβωνιάσματα, ποιός ή ποιά πρόκειται να σμίξουν   σύντομα. Όλα τα συζητούσαν οι γειτόνισσες στη ρούγα… Το κουτσομπολιό σταματημό δεν είχε. Ποιοι πρόκειται να παντρευτούν, από πού βαστάει η σκούφια του γαμπρού ή της νύφης. Τι περιουσία για προίκα παίρνει. Πόσα σεντόνια, πόσα ταγάρια, φορέματα, μαξιλάρια, πουκάμισα, μπατανίες, κουβέρτες, σαΐσματα, κ.ά. Όλα τα λέγανε, τίποτα δεν τους ξέφευγε, για το ποιος παίρνει δανεικά και αγύριστα, για τους ξενιτεμένους και πόσα χρήματα στέλνουν. Με τι καταπιάστηκε η κάθε νοικοκυρά την ημέρα που πέρασε. Τι φαγητό μαγείρεψε, και την τέχνη που βάζει για να γίνουν νόστιμα τα φαγητά της. Και τι δεν λέγανε στην ρούγα. Όλα τα νέα του χωριού, και όσα μαθαίνονται στην αγορά ή στο καθιερωμένο παζάρι, από τον περαστικό ξένο ή τον επισκέπτη. Η ρούγα ήταν η πιο ενημερωμένη εφημερίδα και από τις πρωτευουσιάνικες. Μετά την κούραση της ημέρας, η ρούγα ήταν η διασκέδαση, η ξεκούραση, ο κινηματογράφος, η μάθηση, η ψυχαγωγία. Εκεί στη ρούγα άκουγες πειράγματα, χωρατά, ιστορίες που εξάπτουν τη φαντασία για αλλόκοτα περιστατικά κ.ά. Οι κοπιαστικές δουλειές του σπιτιού, του χωραφιού, το μάζεμα των ξύλων, το ζύμωμα και το φούρνισμα, η αλισίβα και το λεύκασμα των ρούχων, το πλύσιμο, ο αργαλειός, το ντάντεμα και μεγάλωμα των παιδιών, ήταν δουλειές αποκλειστικά για τις γυναίκες. Το δίκιο ήταν με το μέρος τους, το αντάμωμα στη ρούγα ήταν απαραίτητο, ήθελαν κάπου να πουν τον πόνο τους. Η βασανισμένη και γεμάτη μονοτονία τυραννισμένη ζωή τους ζητούσε το αντάμωμα στη ρούγα σαν βάλσαμο. Ήθελαν να αποδείξουνε στον εαυτό τους, ότι παίρνουν μέρος και αυτές στην κοινωνική ζωή και δράση του τόπου. Ήθελαν να δώσουν και να πάρουν κουράγιο για το αύριο!!! Στη ρούγα γενικά θα συναντιόντουσαν μεγάλης ηλικίας γυναίκες, σπάνια νέες. Οι νέες γυναίκες, δύσκολα πήγαιναν για ρούγα, ξεθεωμένες από τις βαριές αγροτικές δουλειές, πού να βρουν καιρό, για τέτοιες πολυτέλειες…. .

Δυστυχώς η σημερινή κοινωνική πραγματικότητα, μας ωθεί στην αποξένωση τόσο από το κοινωνικό σύνολο, όσο και από το πολιτισμικό παρελθόν μας. Η τόσο όμορφη ανθρώπινη συνδιαλλαγή που δημιουργούσε συναισθήματα και χρωμάτιζε τη ζωή, μας έφερνε σε επαφή με τον συνάνθρωπο μας, γεννούσε και συντηρούσε τη λαϊκή δημιουργία, αντικαταστάθηκε από τα ηλεκτρονικά κοινωνικά δίκτυα (facebook, twitter, κ.ά.). Η επιτυχία τους βέβαια, δεν είναι τυχαία, αφού ο άνθρωπος πάντα είχε την ανάγκη της επικοινωνίας και έτσι το ίντερνετ δημιούργησε ένα εικονικό χώρο διαθέσιμο για την ικανοποίηση αυτής της ανάγκης. ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΠΩΣ ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΓΕΝΙΕΣ θα βλέπουν με την ίδια νοσταλγία ένα iphone της δεκαετίας μας και σίγουρα θα θυμούνται κάποια από τα ερωτικά μηνύματα με τα οποία συνδέθηκε. Έτσι είναι, η μνήμη φτιάχνεται με τα υλικά της ανάγκης μας. Γι’ αυτό μπορείς να καταφεύγεις σε αυτήν, ξέροντας πως καταφεύγεις στη γνησιότητα της ζωής σου. Έστω και ωραιοποιημένης.

ΓΙ' ΑΥΤΟ ΘΥΜΑΜΑΙ τέτοιες μέρες. Νομίζω πως πια επιστρέφω στην απλότητα εκείνων των ημερών. Στην ειλικρίνεια των συναισθημάτων. Δεν είναι φυγή, είναι αυτογνωστική άσκηση. Οι άνθρωποι χρειάζονται ελάχιστα πράγματα για να είναι ευτυχισμένοι. Και κάνουν πολλά για να μην είναι. Η κάθε γενιά έχει τη δική της ιστορική ή κοινωνική μνήμη. Φτιαγμένη άλλοτε από πολέμους, γέλια ή δάκρυα, από παιχνίδια της αλάνας, ΡΟΥΓΕΣ ή από pixels του playstation.

Πηγή φωτογραφίας: https://e-kafeneio.gr/maniatiki-rouga-mia-poly-omorfi-paidiki-anamnisi/

ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ TV