Polydeuces.gr

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 

Είναι 25η Μαρτίου και στην κουζίνα ετοιμάζω το παραδοσιακό ελληνικό τραπέζι, τουτέστιν μπακαλιάρο Νορβηγίας, σκορδαλιά με πατάτες Κύπρου και σκόρδα Κίνας, παντζάρια Τουρκίας, αλεύρι και ψωμί από σιτάρι Ουκρανίας. Ευτυχώς έχω και κάτι ελληνικό, Καστανιώτικο, το ξύδι και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο. Το παραδοσιακό ελληνικό τραπέζι ήταν ανέκδοτο. Δεν παράγουμε ούτε τα σκόρδα για τη σκορδαλιά.

Έτσι όπως πάνε τα πράγματα, σε λίγα χρόνια θα τρώμε και εξαιρετικό, παρθένο ελαιόλαδο ιταλικό, γιατί ποιος θα πάει να μαζέψει ελιές, όταν το κόστος συλλογής, στην περίπτωση που δεν τις μαζέψεις μόνος σου, αντανακλά σαν να τρως τρούφα Ιταλίας κάθε μέρα στο τραπέζι σου.   
Ωραία δεν παράγουμε καταναλωτικά αγαθά, μήπως παράγουμε υπηρεσίες; ούτε αυτό. – Αν θέλετε να δείτε τι σημαίνει παράγω υπηρεσίες πηγαίνετε π.χ. στη Φινλανδία- Μήπως, τότε, παράγουμε υπηρεσίες τουρισμού; Όταν ήμουν μικρή, διάβαζα στις εφημερίδες και στις μπροσούρες των κομμάτων ότι ανησυχούσαμε μήπως γίνουμε τα «γκαρσόνια» της Ευρώπης. Ούτε αυτό γίναμε, μάς πρόλαβαν οι Τούρκοι.
Αυτός ο περιούσιος λαός, ανάδελφος κατά τη ρήση πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας μας, που λέγεται Έλληνες, σήμερα σημαίνει κάτι διεθνώς; Πού είναι η Ελλάδα των πέντε Ηπείρων και των έξι θαλασσών, που μάς λέγανε; Τα καράβια μας ταξιδεύουν με ξένες σημαίες και στελεχώνονται με ξένα πληρώματα. Τα λεφτά της Ελληνικής λούμπεν μπουρζουαζίας κοιμούνται στην Ελβετία σε πλάκες χρυσού.
Η πραγματικότητα είναι σίγουρα ζοφερή, το μέλλον μας είναι αναπόδραστο; Ποιος έχει στα χέρια του τα εργαλεία; Εμείς. Αρκεί να κοιτάξουμε γύρω μας τα φωτεινά παραδείγματα.
Υπήρχε ένα χωριό σε ένα βουνό στη Βόρεια Ελλάδα, που το λέγανε Νυμφαίο. Το Χειμώνα δεν είχε κανένα κάτοικο και το Καλοκαίρι λίγους παραθεριστές. Υπήρχε και ένας έξυπνος, τολμηρός, ρηξικέλευθος άνθρωπος- Γιάννη Μπουτάρη τον λένε- και μαζί με άλλους τολμηρούς οραματιστές έφτιαξαν ένα Σύλλογο, τον «Αρκτούρο» και μάζεψαν όλες τις αρκούδες από τους Αρκουδιάρηδες, όταν απαγορεύτηκε να τις γυρνούν στις γειτονιές και να τις βάζουν να χορεύουν, σε ένα περιβαλλοντικό πάρκο στο Νυμφαίο. Εκεί πολλαπλασιάζονται με «αξιοπρέπεια» και ασφάλεια. Συμμετείχαν σε ευρωπαϊκά προγράμματα για την προστασία και διαχείριση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος. Σήμερα, μέσα σε μια δεκαπενταετία, το χωριό Νυμφαίο έχει χίλιους μόνιμους κατοίκους και πάνω από εκατό χιλιάδες επισκέπτες το χρόνο!  
Πολλές φορές, μέσα από τα φύλλα του « Πολυδεύκη» και από το Σημείωμα του Εκδότη έχουν θιγεί ζητήματα σχετικά με το μέλλον και την ανάπτυξη της περιοχής μας. Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχουμε τη γνώμη αυτών, που ζουν εκεί, διότι κανείς δεν ξέρει καλύτερα από το νοικοκύρη. Έτσι, διστακτικά, θα ρίξω μερικές ιδέες. Εξάλλου, θα μου πείτε έξω απ’ το χορό πολλά τραγούδια ξέρεις.
Έχω σκεφτεί πολλές φορές, υπάρχει δυνατότητα για αειφόρο/βιώσιμη ανάπτυξη στον τόπο μας; Η πράσινη ανάπτυξη μπορεί να μας χτυπήσει την πόρτα ή όλα αυτά είναι πράσινα άλογα.
Η αειφόρος ή βιώσιμη ή πράσινη ανάπτυξη αναφέρεται στην οικονομική ανάπτυξη που σχεδιάζεται και υλοποιείται λαμβάνοντας υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιωσιμότητα. Γνώμονας της αειφορίας είναι η μέγιστη δυνατή απολαβή αγαθών από το περιβάλλον, χωρίς όμως να διακόπτεται η φυσική παραγωγή αυτών των προϊόντων σε ικανοποιητική ποσότητα και στο μέλλον. Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ανάπτυξη των παραγωγικών δομών της οικονομίας παράλληλα με τη δημιουργία υποδομών για μία ευαίσθητη στάση απέναντι στο φυσικό περιβάλλον και στα οικολογικά προβλήματα. Η πράσινη ανάπτυξη προβάλλει επίσης  ως μία ασφαλιστική δικλείδα στη διασφάλιση των θέσεων εργασίας που απειλούνται ή και στη δημιουργία νέων, ώστε να ξανακερδηθεί η αναπτυξιακή ορμή που απαιτείται για το ξεπέρασμα της κρίσης που ζούμε σήμερα.
Μερικές προτάσεις – δεν κομίζω γλαύκας στην Αθήνα. Αν επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες πρότυπων πράσινων οικισμών, για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες τις Αμερικής, θα δείτε ότι παρόμοιες έχουν εφαρμοσθεί με επιτυχία.
Α. Πράσινη γεωργία. Δεν θα περιόριζα τις ιδέες στις οργανικές καλλιέργειες, αλλά θα επικέντρωνα στην ανάδειξη τοπικών αγροτικών προϊόντων και τοπικών ποικιλιών, όπως χαρακτηριστικές ποικιλίες από τομάτες, άγρια χόρτα, αρωματικά φυτά, κηπευτικά. Η ανάδειξη του παζαριού στην Καστανιά σε οικονομικό αλλά και πολιτιστικό γεγονός, με τους μικροκαλλιεργητές και τις γυναίκες να πουλούν τα προϊόντα του κήπου τους. Ίσως ένα παζάρι το Σαββατοκύριακο, περιορισμένο σε προϊόντα μόνο της περιοχής, να  είναι μια έξυπνη κίνηση, με πάγκους ακόμη και για τα μαγαζιά. Ας το εξετάσει ο Εμποροεπαγγελματικός Σύλλογος. Πόσες ευρωπαϊκές πόλεις και χωριά έχουμε επισκεφτεί, από το Παρίσι μέχρι μικρά χωριουδάκια του Βορρά, όπου το παζάρι με τα τοπικά προϊόντα και τα προϊόντα της οικοτεχνίας είναι ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα. Ο Νέος Αγρότης είναι το μέλλον και τώρα, που τα πράγματα σφίγγουν, οι νέοι μάλλον θα πρέπει να καταλάβουν ότι η σύγχρονη ενασχόληση με τη γεωργία είναι μια επένδυση για ένα καλύτερο μέλλον. Προγράμματα υπάρχουν.
B. Πράσινη κτηνοτροφία. Η περιοχή μας έχει παράδοση στην κτηνοτροφία. Αρκετοί νέοι ασχολούνται, άλλοι με πιο οργανωμένο τρόπο και άλλοι παραμένοντας στις παλιές μεθόδους. Πέραν της φάρμας Σκαφιδά, η οποία τηρεί σύγχρονες μεθόδους για την εκτροφή και την παραγωγή του γάλακτος, μπορούν να αναπτυχθούν μικρές σύγχρονες μονάδες για παραγωγή κρέατος και γάλακτος, χρησιμοποιώντας πρότυπους τρόπους εκτροφής και παραγωγής, ώστε να πιστοποιείται ότι τα τελικά προϊόντα παράγονται σύμφωνα με τα σχετικά αγροτικά πρότυπα.
Γ. Πράσινη τυποποίηση. Η περιοχή, καθώς και όλη η Λακωνία δεν έχει Βιομηχανική κουλτούρα. Ο όρος ΒΙΠΕ (βιοτεχνική περιοχή) αντιμετωπίζεται σαν τον εξαπωδό. Όμως σε ένα χρόνο περίπου θα απέχουμε μόλις δύο ώρες από την Αθήνα και έχουμε έναν κάμπο που στην ουσία σε αρκετά μέρη ρημάζει. Όταν μιλάμε για πράσινη/βιώσιμη τυποποίηση, εννοούμε μεταποίηση με ορθολογική χρήση ενέργειας, χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως φωτοβολταϊκά. Ίσως ο σχεδιασμός για την ανάπτυξη μιας σχετικής πρωτοβουλίας, σε συνεργασία και με άλλους επαγγελματικούς φορείς της Λακωνίας να είχε ενδιαφέρον. Ίσως, ας πούμε ένα θεματικό πάρκο. Αλλά αν αυτό φαίνεται μακρόπνοο και μακρινό, η τυποποίηση σε μικρή κλίμακα ακόμη και στο σπίτι είναι και άμεσα εφαρμόσιμη και αποτελεσματική. Η πρόταση του «Πολυδεύκη» για τις «εντόπιες γεύσεις» έχει ευδοκιμήσει σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και έχει προσθέσει ένα μικρό εισόδημα στην οικογένεια. Μια άλλη είναι η πιστοποίηση της παραγωγής παραδοσιακών συνταγών με παραδοσιακές πρώτες ύλες από τα μαγαζιά π.χ. ένα σήμα «Λακωνική κουζίνα». Τα τσιγαρολάχανα σερβίρονται ως γκουρμέ σε επώνυμα, λάιφ στάιλ αθηναϊκά στέκια. Για κάθε τέτοια δράση μπορεί να αναζητηθεί χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Δ. Πράσινος τουρισμός ή, όπως αλλιώς ορίζεται ως οικοτουρισμός, αγροτοτουρισμός κ.λ.π Η περιοχή μας είναι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Ο προσεκτικός συνδυασμός προσέλκυσης τουριστών με προώθηση τοπικών προϊόντων και ανάδειξη τοπικών εθίμων. Όσον αφορά στα τοπικά προϊόντα θα πρέπει να έχουν αυθεντικότητα, σταθερή ποιότητα και λογική τιμή. Μέσα από τις ιστοσελίδες και τους χώρους διαμονής και εστίασης θα πρέπει να διαφημίζεται αυτή η διάθεση προϊόντων, κυρίως σχετικά με τη διατροφή. Επίσης, ο συνδυασμός με τοπικά έθιμα, όπως η Μουτζουροδευτέρα στο Καστόρι, η Μπουκουβάλα, χειμερινές δραστηριότητες και ορειβασία. Ο τόπος μας είναι ένας εξαιρετικός χειμερινός προορισμός. Για να γίνουν αυτά πρέπει να υπάρχει διαθέσιμη ποιοτική διαμονή με ρεαλιστικό κόστος. Αυτή τη στιγμή γίνονται προσπάθειες στην περιοχή μας, το ξενοδοχείο «Καστόρι» αποτέλεσε μια καινοτομία και στη συνέχεια τα καταλύματα, που έχει κατασκευάσει ο κ. Μάκης Πανταζής. Νέες τουριστικές υπηρεσίες μπορούν να αναπτυχθούν με πολύ χαμηλό κόστος, όπως ιππασία, συμμετοχή σε δραστηριότητες του χωριού, φτιάξιμο σαπουνιού, ζύμωμα και ψήσιμο ψωμιού σε ξύλόφουρνο κ.λ.π. Επίσης, - και αυτό μπορεί να δώσει ένα μικρό χαρτζιλίκι στη νεολαία του χωριού – η παροχή υπηρεσιών οδηγών για τα μονοπάτια και τις διαδρομές του χωριού. Σήμερα, εκτός των οργανωμένων ορειβατικών συλλόγων, εάν ένας επισκέπτης ή μια παρέα ξένων τουριστών θέλει να κάνει μια από τις καταπληκτικές διαδρομές της περιοχής μας, αυτό είναι αδύνατο.
Έτσι, ατάκτως και συνοπτικά ειρημένα και τα ξαναλέμε με πιο εξειδικευμένες προτάσεις.   
Αναφορές
:
1. International Institute for Sustainable Development – IISD, www. Iisd.og
2. www.oecd.org/ Sustainable development/Towards green growth/books (
ελεύθερηχρήση)
3.
ΥΠΕΚΑ, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠΠΕΡΑΑ), ΕΣΠΑ 2007 – 2013.
4. www.arctouros.gr
5. Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης Ελλάδας 2007-2013, «Αλέξανδρος Μπαλτατζής» .
6. Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών, Π.Ε.Ν.Α., www.neoiagrotes.gr
ΕΛ