Polydeuces.gr

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βεκίλης (ο· ή αραβοτουρκική λ. βεκίλ). Πληρεξούσιος, αντιπρόσωπος, επίτροπος. Οι Τούρκοι καλούσαν μπας-βεκίλ τον πρωθυπουργό, μιλλετ-βεκιλή (πληρεξούσιο του έθνους) τον βουλευτήν και πατρίκ-βεκιλή (αντιπρόσωπο του Πατριάρχη) τον Μέγα πρωτοσύγκελλο των Πατριαρχείων.

Κατ' εξοχήν βεκίληδες καλούνταν επί Τουρκοκρατίας στην  Πελοπόννησο οι δύο ή τρεις αντιπρόσωποι της χώρας στην  Κωνσταντινούπολη, επιτετραμμένοι εκεί τη διεξαγωγή των υποθέσεων του Μωριά και εγγυώμενοι κατά κάποιο τρόπο την υποταγή και πίστη των Μωραϊτών στην τουρκική κυβέρνηση. Πότε οι Πελοποννήσιοι απέκτησαν το δικαίωμα να διατηρούν στην Κωνσταντινούπολη βεκίληδες, δεν είναι ακριβώς γνωστό. Αδιάκοπη σειρά Πελοποννησίων βεκίληδων οπωσδήποτε, γνωρίζουμε μετά την οριστική κατάκτηση της Πελοποννήσου υπό των Τούρκων και την συνθήκη του Πασάρεβιτς (1718), οπότε προς στερέωση της τουρκικής κυριαρχίας και πρόληψη σπουδαίων παραπόνων του λαού αναγνωρίστηκε  το δικαίωμα αυτού να εκλέγει βεκίληδες. Βεκίληδες εξέλεγαν, με την έγκριση του Μωρά Βαλεσή και των αγάδων, οι αντιπρόσωποι των επαρχιών σε συνεδρίασή τους αρχικά στο Ναύπλιο και αργότερα στην Τρίπολη, συνολικά μόνο δύο που στέλνονταν στην Κωνσταντινούπολη ως πληρεξούσιοι των Πελοποννησίων στην αυλή του Σουλτάνου.
Κύριο έργο τους ήταν η διαβίβαση των παραπόνων κατά των αρχών στην Πύλη, συνήθως δε αντιπροσώπευαν ακόμη και Τούρκους αγάδες· αποκτούσαν έτσι τόση ισχύ, ώστε κατόρθωναν να μεταθέτουν τον εκάστοτε διοικητή του Μωριά και να επιδρούν στο διορισμό του πανίσχυρου δραγουμάνου. Επιφανέστατος βεκίλης υπήρξε στα 1799 ο Σωτηράκης Λόντος. Κατά το 1821 επίσημοι αλλά και τελευταίοι βεκίληδες στην Κωνσταντινούπολη ήταν  ο Δημ. Περούκας και ο Θάνος Κανακάρης, παρεπιδημούσαν όμως εκεί, ως ανεπίσημοι αντιπρόσωποι της αντιζήλου μερίδος των Πελοποννησίων αρχόντων, ο Αναγνώστης Δεληγιάννης και ο Αιμ. Θεοχαρόπουλος. Και οι τέσσερις αυτοί είχαν  μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία.
Επειδή υπήρξαν υποψίες στους Τούρκους γι' αυτή τους τη συμμετοχή φυγαδεύτηκαν και σώθηκαν από έμπιστους πλοιάρχους όταν κλήθηκαν στην Υψηλή Πύλη.
Η λέξη βεκίλης έχει και στενότερη σημασία, τοπικού δημογέροντα, όπως ήταν κατά το 1820 οι βεκίληδες των Σαλώνων Οίκονόμος και Βασίλης οι οποίοι, κατά το υπ' αριθ. 7032 έγγραφο της Εθν. Βιβλιοθήκης διόρισαν τον Πανουργιά αρματολό.
Πηγή: Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ελευθερουδάκη, έκδοση 1929

Στη συνέχεια παρατίθεται έγγραφο του 1789 με το οποίο προεστοί των χωριών της Απάνω Ρίζας διορίζουν τον (Τούρκο προφανώς) Χουσεΐν εφέντη ως σύμβουλο των βεκίληδων της περιφέρειας των χωριών της Απάνω Ρίζας.

vekilidesΔια του παρόντος γράμματος, φανερώνoμε και ομολογούμε οι κάτωθι υπογεγραμμένοι ημείς τα όσα χωρία της ρίζας έχοντας και να διορίσαμε ανθρώπους και τους εστέλνομε εις την Πόλιν δια βεκυλίδες μας δια να φροντίσουν δια το καλό τούτο που μας εκρίναμε εύλογο με εκείνων γνώμην ότι να στείλομε και το σοφολογιότατον Χουσεϊνι εφέντη συντροφιασμένον μαζί με τους βεκυλίδες μας όπου να ευρίσκεται ως βοηθός και ευεργέτης εις την σύστασιν του χωρίου μας και σε κάθε καλόν επιχείρημα όπου μέλουν να ακολουθήσουν οι βεκυλίδες μας κατά το γράμμα όπου τους έχουμε δοσμένο και δίνοντας ο Θεός να πάρουν τέλος καλό οι δουλειές μας κατά την συμφωνία του γράμματος μας που χουμε να του κάμομε την ευχαρίστηση δια τους σκοπούς του εκείνο όπου ευρέθη εύλογο από όλους μας καθώς έχομε μέριμνα να έχει συντροφικώς εις τις δουλειές του χωρίου μας. Τους δίνομε και δια τα έξοδα τους τόσον των βεκυλίδων μας τόσον και δια τον σοφολογιότατον Χουσεϊν εφέντη γρόσια εννιακόσια: γρ. 900 τα οποία εδώσαμεν των βεκυλίδων μας. Ακόμη φανερώναμε ότι αν ίσως και έρθει καμία δυσκολία απάνου εις τις δουλειές μας όπου ο Θεός μην το δώσει δεν έχει να μας ζητήσει ο άνωθεν Χουσεϊν εφέντης μήτε ψιλομίπρι (;) έξω μόνον από τα διορισμένα έξοδα όπου φανερώναμε άνωθεν πάντες εγένετο παρόν και εδόθη εις χείρας του:

1789 Οκτωμβρίου 22 Καστρί

Η Τρύπη    Βορδόνια    Καστρί Καστανιά
Αναγνώστης Γραμματικάκης    Αναγνώστης Κοκοριμάκης Γιωργάκη Χαρίτη
Γιαννάκης Φιλιτζανάκης    Πανίτσας    Γιωργάκης
Γιωργάκης Φιλιτζανάκης    Αναγνώστης Αραπατζής      Τζωρτζάκης
Δημητράκης Βουστέλος (;)
Περβόλια    Γεωργίτσι    Αγόργιανη
Αναγνώστης Αλούμης Γιαννάκης Μπαλάτης    Κοτίτσα
Δημήτρης Κορδάκης Νικόλαος
Γιαννάκης Κομνηνός Λογκανίκος
Σπηλ.... Κοτρονόπουλος