Polydeuces.gr

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Το είπαν «Μπαλκόνι του Ταϋγέτου», γιατί είναι σκαρφαλωμένο στην ορεινή ανατολική πλευρά του Ταϋγέτου, σε τοποθεσία απόκρημνη και καταπράσινη με υψόμετρο 970-1000 μ. Πρόκειται για ένα από τα πιο γραφικά χωριά του Ταϋγέτου, με υπέροχη θέα στην κοιλάδα του Ευρώτα.

Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, το χωριό πήρε την ονομασία του από τον άρχοντα-γαιοκτήμονα Γεωργίτζην. Η χρονολογία οίκησης του χωριού δεν είναι ασφαλής. Λέγεται ότι πραγματοποιήθηκε μετά την υποταγή του Μυστρά στον Μωάμεθ το 1460 από τους Έλληνες που κατέφυγαν στον ορεινό Ταΰγετο για να ζήσουν ελεύθεροι. Έγγραφα στοιχεία έχουμε από το 1699 από τα αρχεία της Βενετίας. α) Το 1699 επιβλήθηκε στο Γεωργίτσι φόρος-πρόστιμο από τους Ενετούς 6.687 ενετικές λίρες, επειδή αρνήθηκε να στείλει εργάτες για την οχύρωση του Ισθμού της Κορίνθου. β) Το 1700 την εποχή της Βενετοκρατίας αναφέρεται στην απογραφή F. Grimani.

Το Γεωργίτσι υπήρξε γνωστό καπετανοχώρι και καταφύγιο του Θ. Κολοκοτρώνη. Από εδώ κατάγονται οι ονομαστοί οπλαρχηγοί Παναγιώτης Παπαθανασόπουλος Γεωργιτσάνος, όπως υπέγραφε, ο Νικολής Μοσχοβίτης, ο Νικόλαος Δημάκης, ο Παρασκευάς Φασουλόπουλος και ο Κατσαρός Αθανάσιος (Θανασούλης), παλιός κλέφτης, συνεργάτης του Ζαχαριά Μπαρμπιτσιώτη και μέλος της Φιλικής Εταιρίας. Ήταν φίλος του Κολοκοτρώνη και συμμετείχε σε όλες τις μάχες που πολέμησαν Γεωργιτσιάνοι. Με την έναρξη της Επανάστασης βρέθηκαν στη μάχη της Βλαχοκερασιάς (10 Απριλίου 1821, ανήμερα το Πάσχα). Στις 21 Σεπτέμβρη 1825 πρόβαλαν γενναία αντίσταση στον Ιμπραήμ όλοι οι κάτοικοι των χωριών της Πάνω Ρίζας για να προστατέψουν τα ορεινά χωριά κατά το πέρασμά του. Η στρατολόγηση των ντόπιων έγινε στο Γεωργίτσι από τον Νικηταρά (Νικήτα Σταματελόπουλο) κατόπιν διαταγής του Κολοκοτρώνη. «Αδελφοί χριστιανοί, τώρα είναι η ώρα. Τρέξατε, τρέξατε, τρέξατε εις Καστανιά και Γεωργίτζι. Σας προσμένω εφ’ ίππου. Τη 8η Σεπτεμβρίου1825

           Ο πατριώτης

   Νικήτας ( Νικηταράς) Σταματελόπουλος.

 

Μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους το Γεωργίτσι για τη μεγάλη συμμετοχή στον Αγώνα, πήρε σημαντικά κτήματα στον κάμπο με τα παραχωρητήρια, που δόθηκαν στους αγωνιστές το 1843. Ήταν η εποχή που ο Καπετάνιος της Καστανιάς Αναγνώστης Τζωρτζάκης πρότεινε στον Καπετάνιο του Γεωργιτσιού Παναγιώτη Παπαθανασόπουλο να κατέβουν οι Γεωργιτσάνοι στα Περιβόλια και μαζί με τους Καστανιώτες να δημιουργήσουν ένα μεγάλο χωριό. Έμεινε ιστορική η φράση του Παπαθανασόπουλου, που απέρριψε την πρόταση του Τζωρτζάκη. «Οι κάμποι θρέφουν άλογα και τα βουνά λεβέντες». (Το περιστατικό αυτό αποτυπώθηκε σε ντόπιο δημοτικό τραγούδι).

Εκατό Γεωργιτσάνοι τιμήθηκαν με το Αριστείο του Αγώνα. Αλλά και σε όλους τους μετέπειτα εθνικούς αγώνες, οι Γεωργιτσιάνοι ήταν μπροστάρηδες.

Στην Πάνω Πλατεία της Υπαπαντής, βρίσκεται το Μνημείο των Αεροπόρων: Γρηγορίου Πετράκη, Ανθυποσμηναγού, ο οποίος έπεσε στις 10 Μαΐου 1921 εκτελώντας το καθήκον του. Ευάγγελου Γιάνναρη, Υποσμηναγού,ο οποίος έπεσε στις 30 Οκτωβρίου 1940 και του Νικόλαος Σκρουμπέλου, Επισμηναγού, άριστου χειριστή καταδιωκτικών με πολλές καταρρίψεις εχθρικών αεροπλάνων, ο οποίος έπεσε στις 23 Φεβρουαρίου 1941. Στην Κάτω Πλατεία, αλλιώς του Αγίου Αθανασίου, υπάρχει το λιτό και απέριττο μνημείο των πεσόντων κατά την περίοδο 1912- 1922 και 1940-1945.

Από το 1834-1912 το Γεωργίτσι ήταν Πρωτεύουσα του Δήμου Πελλάνης. Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτή οι εκλεγέντες Δήμαρχοι ήταν Γεωργιτσιάνοι, με πρώτο τον Τσαρόπουλο. Το διάστημα 1895-1897 ο Δήμαρχος γιατρός Νικόλαος Γκουζούλης, εκλέχτηκε Βουλευτής με το Κόμμα του Μαυρομιχάλη. Το Γεωργίτσι παρουσίαζε μεγάλη εμπορική κίνηση και στη Λαϊκή Αγορά του Σαββάτου κατέφθαναν και από τους άλλους Δήμους και τους γύρω Νομούς. Από τον Εμπορικό Οδηγό των αρχών του 20ου αι. (Γ.Α.Κ Κοινωνία και Εκπαίδευση, Πέπης Γαβαλά) πληροφορούμαστε ότι στο Γεωργίτσι υπήρχε Πανδοχείο. Από δημοσίευμα της εφημερίδας ΚΗΡΥΞ ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ, Κυριακή 20 Απριλίου 1930, βεβαιώνεται η ύπαρξη στο Γεωργίτσι Ταμιευτηρίου. «Το μήνα Μάρτιο 1926 εγένετο εν Γεωργιτσίω η έναρξις της υπηρεσίας του Ταμιευτηρίου. Κατ ’αρχάς οι κάτοικοι, μη γνωρίζοντες τον θεσμόν του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, εφοβούντο να καταθέσουν. Κατόπιν, αφού εβεβαιώθησαν ότι το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο παρέχει πλήρη εξασφάλισιν των χρημάτων, ήρχισαν καταθέτοντες και μεγάλα ποσά…» (ακολουθεί πίνακας καταθέσεων από το 1926 μέχρι τους πρώτους μήνες του 1930).

Οι Γεωργιτσιάνοι μετανάστευσαν στην Αμερική, στην Καλαμάτα και στην Αθήνα, όπου ασχολήθηκαν με το εμπόριο, προόδευσαν και αρκετοί έγιναν σημαντικοί οικονομικοί παράγοντες. Oι ξενιτεμένοι δημιούργησαν Συνδέσμους και δεν έπαυσαν ποτέ να ενισχύουν οικονομικά το χωριό τους. Το 1912, με την κατάργηση των Δήμων, το Γεωργίτσι αποτέλεσε ξεχωριστή Κοινότητα Με την εφαρμογή του Νόμου «Καποδίστριας» 2539/3-12-97 ΦΕΚ Α 244, ανήκει στο Δήμο Πελλάνας με έδρα το Καστόρι.

Β. Κεμεριδου

Πηγές:

1. «Ένα χωριό μια ιστορία» Γιάννη Κούτση.

2. «Η συμβολή των αγωνιστών της Επάνω Ρίζας (Δήμου Πελλάνας)

της Λακεδαίμονος στην Επανάσταση του 1821» Δ .Α. Σπαντίδου.

3. "Γ. Α. Κ. Λακωνίας".